گياهان دارويی







اعجاز گياهان دارويي از روزگاران كهن در ميان ايرانيان، طرف توجه بسيار بوده است. پاراه اي از اين گياهان بواسطه شفابخش بودن مقدس شمرده مي شدند. بنابر كتاب مقدس اوستا، گياه هوم بعلت شفابخشي و بي مرگي، سرور گياهان شمرده مي شده است، اين گياه برفراز البرز مي رويد. در كشف الظنون آمده است هيچ دردي نيست كه با داروي گياهي درمان نشود، اين راحكماي ايراني مي گفتند و آن را باور داشتند. بر طبق كتاب اوستا، اهورامزدا، ده هزار گياه شفابخش در اختيار سريتا اولين پزشك جهان كه ايراني بود، گذاشت. بعد از اسلام نيز دانشمندان بزرگي مانند محمدبن زكرياي رازي، شيخ الرئيش ابوعلي سينا، سيداسماعيل جرجاني، ابوريحان بيروني و … دانش پزشكي و گياه درماني را تكميل نموده و با كشف داروهاي جديد و نوشتن كتبهاي ارزشمند ساليان متمادي راهنماي سلامت دردمندان در بيشتر نقاط جهان بودند.

كشور ايران از لحاظ جغرافيايي و آب و هوايي موقعيتي كاملاً استثنايي در دنيا دارد بطوريكه از اقليمها و محيطهاي گوناگوني در قسمتهاي مختلف برخوردار است. به همين دليل فراواني و تفرق گونه هاي گياهان ايران به بيش از 7500 گونه گياهي (يعني رقمي معادل دو تا سه برابر گياهان تمام قاره اروپا) مي رسد.

تحقيقات انجام شده در ايران نشان مي دهد كه با كشت سنبل الطيب در نقاط مساعد كشور مي توانيم به دو تن در هكتار ريشه خشك و بالاترين مقدار تركيبات ايريدوييدي و ترپني دست يابيم.

كشت بابونه در غرب ايران سبب استحصال يك تن گل خشك درهكتار با ميزان 14% كامازولن در اسانس ان شده است. كشت آويشن باغي در نواحي مركزي ايران نشان مي دهد كه از سال سوم رويش به بعد مقدار تيمول به بالاتري مقدار خود مي رسد كه تا كنون اين مقدار تيمول در اين گياه گزارش نشده است.

ماريتيغال كشت شده در ايران از بالاترين مقدار سيلي مارين و سيلي بين برخوردار است.

رازيانه هاي كشت شده در مناطق مركزي ايران نه تنها از بيشترين عملكرد دانه برخوردارند بلكه دانه هاي مذكور بيشترين مقدار اسانس و آنتول را دارا مي باشند. كشت سرخارگل در شمال كشور كه اخيرا وارد فلورا ايران شده و بومي ايران نمي باشد از مناسبترين كميت و كيفيت مواد موثره برخوردار است.







در حال حاضر در حدود 59000 هكتار از انواع گياهان دارويي در سراسر كشور زيركشت مي باشند. از مهمترين گياهان داروييكه در ايران كشت و كار مي شوند مي توان به زيره سبز، گل و گاوزبان، گل محمدي، ختمي، رازيانه و … اشاره نمود .








گياهان دارويي به اشكال مختلفي از جمله تازه، دم كردني، خشك، عرقيات، اسانس ها و فرمهاي دارويي ساخته شده مورد استفاده قرار مي گيرند.

براساس آمار و اطلاعات بانك اطلاعات صنعتي وزارت صنايع ظرفيت كارخانجات عرقيات گياهي جمعاً 6450 تن در سال، كارخانجات اسانس گيري 5/1919 تن در سال، كارخانجات بسته بندي گياهان دارويي 2500 تن در سال است . علاوه بر اين واحدهاي زيادي در كشور بطور سنتي به عرق گيري مشغول مي باشند. جمع ميزان صادرات گياهان دارويي در سال 78 بيش از 40 تن مي باشد كه ارزشي نزديك به 27 ميليون دلار را به خود اختصاص داده است.







1 – تامين بذور اصلاح شده

2 – انجام تحقيقات كاربردي جهت كشت گياهان دارويي بومي ايران

3 – حضور در بازارهاي منطقه اي و بين المللي محصولات كشاورزي و توسعه صادرات گياهان دارويي

4 – مكانيزاسيون گياهان دارويي

5 – فرموله نمودن داروهاي جديد گياهي

6 – افزايش سطح كشت هماهنگ با افزايش درخواست گياهان دارويي


منبع:سایت وزارت جهاد کشاورزی

گیاهان داروئی جنگلی مناسب برای ناهنجاری های کلیه

نوشته شده توسط مقيسه شرافتي

یکی ازمشکلاتی که طب جدید با وجودامتیازهای ظاهری
ان نسبت به طب سنتی باخود به ارمغان آورده است
مصرف روزافزون داروهای شیمیایی است که متاسفانه
روزبه روزشکل حادتری به خودمی گیرد. دررابطه
باپیامدهای این مسئله می توان به پدیده ای به نام
خودایمنی اشاره كرد ...
-------------------------------------------------------------------

مقدمه
یکی ازمشکلاتی که طب جدید با وجودامتیازهای ظاهری
ان نسبت به طب سنتی باخودبه ارمغان اورده است مصرف
روزافزون داروهای شیمیایی است که متاسفانه روزبه
روزشکل حادتری به خودمی گیرد.دررابطه باپیامدهای
این مسئله می توان به دوموردبسیارمهم اشاره کرد:
نخست این که به تدریج پدیده ای به نام خودایمنی
شکل گرفته است که براثر مصرف مداوم وبی رویه وگاهی
بدون توجه به طریقه خاص مصرف برخی داروها درمیکروب
هاوویروس ها ایجاد می شودوازاین طریق تاثیراین
داروهاراضعیف وحتی خنثی می سازدودرنتیجه باعث
افزایش مصرف وروی اوردن به انواع قوی تری ازان
هامی شود.
درثانی اگرچه ممكن استاستفاده از داروهای شیمیایی
دررابطه با بیماری های خاصی که موردنظراست
مفیدواقع شوندولی مصرف طولانی انها عوارض خاصی
ازخودبه جای می گذاردکه عوارض جانبی نامیده می
شود. مهمترین دستگاه دفعی بدن کلیه ها هستند که
میزان مواد مختلف بدن راتنظیم می کنندومقدار قند
ونمک (به ویژه سدیم وپتاسیم) را همیشه درخون ثابت
نگه میدارند. کلیه ها 3 نوع هورمون ترشح می کنند
که هورمون اول درتنظیم عمل خون سازی ودو هورمون
دیگرفشارخون ومیزان سدیم را دربدن تنظیم میکنند
از مهمترین بیماری های شایع کلیه می توان به سنگ
کلیه، ناراحتی، نارسائی والتهاب کلیه اشاره
کرد.گیاهان داروئی ازکم عوارض ترین موارد درمان
درتمام بیماری ها می باشند که دارای شمارزیادی
دربیماری های کلیه می باشند که می توانند چه به
عنوان داروی اصلی وچه به عنوان داروی حمایتی
دردرمان این بیماری ها به کارروند.

مواد وروشها
اين تحقيق با بررسی کتب مختلف علمی موجود ومقالات
اینترنتی وتكميل پرسشنامه توسط دست اندركاران طب
سنتي ورایج و عطاري ها انجام گرفته است.



نتایج
برای درمان سنگ کلیه28تیره12گونه جنگلی ،برای
درمان ورم کلیه 20تیره 2گونه جنگلی، برای درمان
ناراحتی کلیه8 تیره، برای قولنج کلیوی 17
تیره3گونه جنگلی، برای گرم کردن کلیه 1تیره، برای
آب آوردن ماهیچه کلیه1تیره1گونه جنگلی، برای
التهاب کلیه14 تیره، برای خونریزی کلیه1 تیره،
برای نارسائی کلیه1 تیره، برای تقویت کلیه1تیره و
برای درد کلیه 4تیره شناسائی شده اندکه در جداول
زیر به معرفی آنها می پردازیم.

معرفی گیاهان داروئی جنگلی مناسب برای درمان
ناهنجاری های کلیه

رويشگاهبرای درماننام فارسيتيرهنام علميردیف
نواحی مرطوب ایران.دره های اطراف دریای خزر. بندر
گز .لاهیجان.رشت.سنگ كليهکوله
خاسAsparagaceaeRuscus aculeatus1.
سنگ كليهشقاقل ایرانیAsparagaceaePolygantum
officinalis2.
آذربایجان.جنگل قره داغ وحسن بگلوسنگ
كليهپیروCupressaceaeJuniperus communis3.
کرج-چالوس-آذربایجان-عمارلو-اردبیل-خراسان-لرستان-اردبیلسنگ
كليهعلف چایHypericaceaeHypericum perforatum4.

درمراکز علمی وکشاورزی ایران پرورش می یابدسنگ
كليهسدرمقدسPinaceaeCedrus deodara5.
جنگل آستارا.کجور.بین کنیج ودشت نظیر در1800 تا
1300متریسنگ كليهالولک هلی لک RosaceaeCerasus
ovium6.
دره چالوس.زنگوله.کجور.دره هراز.کلاردشتسنگ
كليهتیسRosaceaeSorbus boissieri7.
شمال ایرانسنگ كليهآلبالوی وحشیRosaceaeCerasus
vulgaris8.
شمال ایرانسنگ كليهگیلاسRosaceaeCerasus avium9.

مازندران.شمال ایرانسنگ كليهتوت فرنگی (جلوگیری
کننده)RosaceaeFragaria vesca10.
شمال ایرانسنگ كليهتمشک (جلوگیری
کننده)RosaceaeRubus sp11.
به حالت وحشی نمی رویدسنگ كليهگالش
انگورSaxifragaceaeRibes nigrum 12.
شمال.آذربایجان.قره داغ.حسن بگلوورم کلیه
CupressaceaeJuniperus communis13.
غالب جنگلهای شمال.مازندران.خوزستان. گیلان .
شیراز.اصفهانورم کلیهانجیرMoraceaeFicus carica14.

قولنج کلیویزرشکBerberidaceaeBerberis
vulgaris15.
تهران.شهرستانک.چالوس.دره تلار.زیرابقولنج
کلیویتوسBetulaceaeBetula pendula16.
مازندران چالوس.کلاردشت.هراز.کجورقولنج
کلیویتیسRosaceaeSorbus boissier17.
تهران.مازندران.دره چالوس.توچالآب آوردن ماهیچه
کلیه
غان.توسBetulaceaeBetula pendula18.



بحث ونتیجه گیری
برای درمان ورم کلیه 20تیره از 20جنس و20
گونه2گونه جنگلی18گونه مرتعی،برای درمان ناراحتی
کلیه8 تیره از8جنس وگونه،برای قولنج کلیوی 17 تیره
از17جنس وگونه3گونه جنگلی14گونه مرتعی،برای گرم
کردن کلیه 1تیره از1جنس و1گونه،برای آب آوردن
ماهیچه کلیه1تیره از1جنس و1 گونه1گونه جنگلی،برای
التهاب کلیه14 تیره13 جنس و14 گونه،برای خونریزی
کلیه1 تیره از1جنس و1گونه،برای نارسائی کلیه1 تیره
از1جنس و1گونه،برای تقویت کلیه1تیره از1جنس
و1گونه،برای درد کلیه 4تیره از4 جنس و4 گونه و
برای درمان سنگ کلیه28تیره از63 جنس
از77گونه12گونه جنگلی65گونه مرتعی شناسائي شدند
منبع: kesavarzejavan.com

تاريخچه و مصارف دارویی زعفران

تاریخچه

زعفران يكي از ارزشمندترين رستني هاي ايران است كه با رنگ و رايحه اي دل انگيز و مزه اي دلپذير جهانيان را مجذوب خود مي كند و با خواص فرح زايي ، لطافت و زيبايي بخشي به پوست و چهره و ديگر خصوصيات جادويي خود، ميرود كه دل هاي اقوام و ملل مختلف دنياي كنوني را به تسخيردرآورد.

درباره منشاء زعفران با نام علمي Crocus sativus نطريه هاي مختلفي ابراز شده است ، كه برخي از آنها ريشه هاي افسانه اي دارد. مثلا بعضي مبدا زعفران را هند متذكر شده اند كه صرف نظر از پيشينه انتقال فرهنگ كاشت و مصرف زعفران به كشمير، اساس آن مبتني بر داستان هبوط حضرت آدم در سرزمين هند است. مطابق اين گونه روايات ، كليه اسپرغم ها، يعني همه رستني ها و ميوه هاي خوشبو ي از جمله ” زعفران “ ارمغان بهشتي آدم بوده كه درهند فرود آمده است. برخي شواهد و مستندات تاريخي موجود دلالت بر آن داردكه رويشگاه اوليه زعفران در ايران زمين بوده و از دامنه هاي زاگرس به ويژه نواحي الوند منشاء گرفته است . گونه وحشي زعفران با نام گويشي ” جو قاسم “ كه در منابع لغت فارسي با نام ” كركميسه “ ياد شده است ، شباهت هايي تام و تمام با گياه زعفران معمولي دارد .

قديمي ترين اسنادي كه درباره مصرف زعفران به دست ما رسيده ، از دوره شاهان پارس يعني هخامنشيان مي باشد . اين اقبال خوش را داشته ايم كه هخامنشيان فهرست بلند بالايي از انواع مواد مصرفي در آشپزخانه دربار (به تفكيك نوع و مقدار مصرف) را بر روي ستوني مفرغي حك كرده اند . اين كتيبه در جلو اقامتگاه شاه پارسيان نصب بوده است . پولي ين (نويسنده نظامي يوناني در قرن دوم ميلادي) در رساله خود، مواد مندرج در اين ستون و مقادير آن ها را ثبت كرده، كه از جمله مقدار زعفران مصرفي در بار روزانه دو مين (منه يا مينا : 498 گرم) در حدود يك كيلو گرم بوده است . در اين فهرست مواد فراوان ديگري از جمله : عسل، شيره انگور، عصاره سيب، چند رقم آرد بسيار نرم گندم و جو مرغوب، روغن هاي بادام و پسته وكنجد و نيز چربي حيواني، زيره، سياه دانه، تخم جعفري، دانه كرتم (كه مترجمان قبلي آن را هل احتمال داده اند اما به گمان نگارنده بايد قرطم عربي نام خود را از آن گرفته، كه به معني كاجيره يا كافشه و گلرنگ مي باشد)مندرج است. مواد مزبور مي تواند در تهيه انواع خوراكها، نان شيريني، كلوچه، تافتون و نان مورد استفاده قرار گيرد. بروايت گزنفون، پارسيان بعد از كورش، خوراكهاي خود را تنوع بخشيدند و خوراكهاي خوشمزه اي تهيه ميكردند. پوليارخوس نيز درباره انواع شيرينيهاي پارسها سخنها گفته است. از جمله اين خوراكها، كه بر سر سفره داريوش حاضر بود، تافتونها وگرده هاي نان لطيف زعفران زده و كلوچه هاي شيرين گزارش شده است كه از آرد گندم بسيار اعلاي مصري و يوناني و جو خويد با شيره و زعفران مي ساختند. توئيس پادشاه پفغلونيه/پفلگوني(Paphlagonia/Paphlagoni ،منطقه قديمي شمال آسياي صغير) فخر ميكرد كه سفره اي به رنگارنگي شاه بزرگ (داريوش) مي گستراند.

همچنين هخامنشيان در روغن هاي آرايشي از زعفران استفاده مي كردند . ما نمي دانيم كه مادها زعفران خوراكي و گونه وحشي گياه آن را چه نامي داده اند . اما اطمينان مي توان داشت كه مردمان مستقر در نواحي زاگرس و به خصوص مادها براي زعفران نام مشخصي داشته اند . اين نام از نظر گويشي داراي تلفظي شبيه واژه كَركُم يا كُركُم مندرج در منابع پهلوي (پارسي عصر ساسانيان)، يا واژه كَركَم پازسي به معني زعفران بوده است. لازم به ذكر است كه زعفران خودروي در گويش مردمان نواحي الوند، تا حدود قرن يازده هجري ” كركميسه “ ناميده مي شد كه جزء اول آن واژه كركم است. بي گمان سومريان نخستين قومي بوده اند كه در مدخل دروازه مدنيت بشري قرار گرفته و آثار مكتوبي از آنها بر جاي مانده است. اين قوم كه در بين النهرين مي زيسته اند از يك ناحيه كوهستاني به اين منطقه مهاجرت كرده اند. ولي مبدا آنها را نواحي غرب درياي خزر، و برخي از ايران و بعضي نواحي كوهستاني زاگرس متذكر شده اند. اما نكته مهم اينست كه سومريان از كجا زعفران را مي شناخته اند؟ چرا كه در سرزمين بين النهرين زعفران به صورت وحشي وجود ندارد. از طرفي بنا بر برخي شواهد تاريخي و واژگاني، مبدا گياه زعفران معمولي كوه هاي زاگرس و دامنه هاي الوند است. مي توان به اين نتيجه رسيد كه اگر واقعا سومريان گياه زعفران را مي شناخته و مقصود آن ها همين زعفران معمولي خوراكي بوده است، آن ها بايد از نواحي زعفران خيز ايران كوچ كرده باشند.
در زير برخي از مستندات تاريخي كه توسط مورخان ثبت شده است مي آوريم :
فرهنگ نويسان قرن 11 هجري ، ومقدم بر همه مير جمال الدين حسين انجوي شيرازي (در سال 1028) مؤلف فرهنگ جهانگيري ، و پس از او ديگران به تعريف آن پرداخته اند .مثلا صاحب برهان قاطع نوشته است ، كركمينه به فتح اول و ثالث و ميم به تحتاني كشيده و سين بي نقطه مفتوح ، نام گلي است خوشبوي كه به چند رنگ مي شود.
ابن اسفنديار كاتب ، تاريخنگار مازندراني ، خراج مازندران در عصر ساسانيان ، از بابت زعفران سالانه ده خروار بوده است .
دانشمند امريكايي بارتولدلافر ، كه در سال 1917 نتايج پژوهش هاي خود را در باب روابط فرهنگي مدني ايران و چين منتشر كرده ، تتبعي عالمانه نيز درباره منشاء و پيشينه زعفران و نامهاي آن در زبان هاي مختلف انجام داده ، و از جمله به اين نتيجه رسيده است كه : اولا زعفران از رستني هاي بومي ايران بوده و در واقع گياه زعفران در ايران خودرو است و قاعدتا كشت آن از زمان هاي بسيار دور در اين سرزمين آغاز شده است . ثانيا به احتمال زياد، پياز زعفران و فرهنگ كاشت و مصرف آن از ايران به نقاط جهان مخصوصا به هند انتقال يافته است.
گلين دانيل ضمن شرح آثار فرهنگي و مدني سومريان (قومي كه خود را سياه سران مي گفتند ، كه در بين النهرين مي زيستند ) ميگويد : عجيب اين كه هنوز تعداد كمي از لغات سومري مثل .... ، زعفران ، ... در زبان انگليسي بكار مي رود - سومريان قومي بوده اندكه ازيك سرزمين كوهستاني ( مازندران ) به بين النهرين مهاجرت كرده اند .



مصارف دارویی زعفران

از زمانهاي قديم براي زعفران نيز همچون ساير ادويه جات، خواص درماني مختلفي در نظر مي گرفتند. امروزه بر مبناي تحقيقات علمي كه در ادامه استفاده فراگير از زعفران در طب سنتي و گياهي انجام شده، خواص متعدد زعفران و اثربخشي تركيبات مؤثره آن توجه بسيار زياد محققين، شركتهاي داروسازي و دست اندركاران علم پزشكي را به خود جلب نموده است. نتايج نشان مي دهد كه در آينده اي نزديك، زعفران يكي از مهمترين جايگزين هاي داروهاي شيميايي خواهد بود.

از جمله اين موارد مي توان به كاربردهاي زير اشاره كرد:

ü كمك به هضم طبيعي غذا، تقويت كننده معده، ضد نفخ

ü محرك و تقويت كننده تمايلات جنس

ü مسكن، بويژه در درمان دردهاي لثه و قلنج

ü ضد تومور، جمع كننده راديكالهاي آزاد (خاصيت ضد سرطاني زعفران)

ü شادي بخش، درمان دردهاي عصبي، آرامبخش، درمان كم خوابي، تقويت كننده حافظه، افزايش دهنده تمركز، ضد تشنج، افسردگي، اسپاسم، آلزايمر و پاركينسون

ü درمان فشار خون، كاهش كلسترول، درمان كم خوني ناشي از كمبود آهن در دختران، كاهش درصد احتمال بروز بيماريهاي قلبي، تصلب شرائين و افزايش سلامت قلب (بدليل وجود تيامين، ريبوفلاوين و مواد معدني)

ü درمان بيماريهاي تنفسي نظير آسم، سرما‎خوردگي، سرفه

ü افزايش جريان خون در شبكيه، درمان اختلالات لكه زرد شبكيه در اثر پيري، بهبود علايم مربوط به رتينوپاتي ايسكميك

ü درمان كوفتگي و رماتيسم بصورت استعمال خارجي

ü درمان بيماريهايي نظير اسهال خوني، سرخك، بزرگ شدن كبد و طحال و عفونت دستگاه ادراري

همچنين تحقيقات فراوان انجام شده نشان مي دهد كه تركيبات موجود در زعفران در درمان برخي از انواع سرطانها در حيوانات آزمايشگاهي تاثير داشته است.

بنابراين مشاهده مي كنيم كه بدليل ويژگيها و خواص منحصر بفرد زعفران، امروزه از آن در صنايع غذايي، دارويي، بهداشتي، آرايشي و عطرسازي استفاده قابل توجهي مي شود.



خلاصه اي از : مقاله زعفران ايران – شناخت تاريخي و فرهنگي ، نوشته : دكتر محمد حسن ابريشمی

[/img]

توليد بيوديزل از روغنهاي گياهي و چربيهاي حيواني



در اين متن نتيجه برخي مطالعات تطبيقي بر روي روشهاي استريفيکاسيون ارائه شده است.

بيوديزل بواسطه يک واکنش شيميايي توليد مي شود که ترنس استريفيکاسيون يا تغيير استري نام دارد. اين واکنش اسيد چرب هاي زنجير بلند را تغيير داده و به استرهاي منوآلکيل تبديل مي کند. معمولاً در علم شيمي، بيوديزل را متيل استرهاي اسيد چرب تعريف مي کنند. روغن هاي گياهي را مي توان توسط حرارت و متانل آب گرفته و همچنين يک اسيد يا يک معرف ديگر به عنوان کاتاليزور، ترنس استري کرد.قابل ذکر است که کاتاليزور جهت افزايش سرعت واکنش و بهبود محصول توليدي بکار مي رود. در واکنش ترنس استريفيکاسيوني کاربرد متانل بدين دليل است که تعادل واکنش را به سمت راست سوق داده و متيل استر بيشتري توليد گردد که محصول مورد نظر مي باشد. چندين متغيير مي توانند در اين واکنش اعمال گردند که شامل نوع کاتاليزور(آلکالين- اسيد يا آنزيم)، نسبت مولي روغن گياهي/الکل، دما، ميزان خلوص واکنش(بخصوص مقدار آب در واکنش)، مقدار اسيد چربهاي آزاد، و... که همگي در ميزان ماده توليدي و موازنه واکنش موثرند. روش توليد بيوديزل بدون کمک کاتاليزورها، توسط متانل انفجاري(supercritical methanol)، توسعه زيادي داشته است زيرا واکنش ساده و پرمحصولي مي باشد، به دليل اينکه همزمان با ترنس استريفيکاسيون تري گلسيريدها، متيل استريفيکاسيون اسيدهاي چرب نيز روي مي دهد. در روش کاتاليزوري ترنس استريفيکاسيون انفجاري، محصول توليدي مي تواند تا 60-90% در دقيقه افزايش يابد.